Tag Archives: kanserden korunma

Neden Filler Daha Az Kanser Olur?

African_Bush_Elephant

1970’li yıllarda yapılan bir belgeselde neden köpekbalıkları kanser olmaz sorusu sorulmuş, zavallı hayvancıklar kıkırdaklarından olmuştu. Hâlbuki sonradan köpekbalıklarının da kanser olabildiği gözlenmişti. Kıkırdağın yeni damar gelişimini önlediğini biliyoruz, ancak daha sonra yapılan çalışmalarda köpekbalığı kıkırdağı kullananlarda (https://burakuzel-md.com/2010/06/14/kopekbaligi-kikirdagi-%E2%80%93-yeni-kanitlar/) kansere karşı pek fayda sağlanmadığı da gösterilmişti.

Kanser aslında bir veri bozukluğu; örneğin elimizde bir CD var ve üzeri hafif çizilmiş, takıyorsunuz CD oynatıcıya bir problem olmuyor; CD’yi daha çok çiziyorsunuz, artık CD çalışmıyor. Bildiğiniz üzere her hücremizde veri var, bu veri de bazı hücrelerde daha fazla olmak üzere kopyalanıyor; saçlarımız uzuyor, derimizi sürekli yeniliyoruz. Bu kopyalanma sürecinde ise hatalar oluyor; çoğunluğu düzeltiliyor, ancak bazıları ise gözden kaçıyor. Bunun sonucunda ise en fazla bölünen hücrelerde hata şansı artıyor; işte bundan dolayı deri kanseri (bazal hücreli kanser) en sık kanser türlerinden biri. Bu duruma stokastik etki, yani rastgele etki deniyor. Bir de çevresel faktörler de veride hata oranını arttırıyor; örneğin sigara içende akciğer kanseri %6 iken, içmeyende %0,5. Üçüncü etken de herediter (ailesel) veri hataları; örneğin Li-Fraumeni Sendromu olan bireylerin %90’ını kanser oluyor.

Ortalama 70kg olan insan ırkının %11-25’i kanserden ölürken, 7,000kg olan fil ırkının %5’nin kanserden ölmesi bu rastgele etkisinin fillerde çalışmadığını bizlere gösteriyor. Bu duruma Peto etkisi deniyor. Bir insanın hücre sayısı göz önüne alındığında, fillerin fazla yaşamaması beklenirken, filler nasıl bu problemi aşmışlar?

TP53 Geni- Verinin Koruyucusu

TP53 geninin 3 asil görevi var:

  1. DNA’ya zarar geldiğinde DNA onarıcı proteinleri aktifleştirmek
  2. Hücre siklusunu G1/S’de durdurmak
  3. Apoptosis’i başlatmak. Apoptosis bu arada programlanmış hücre ölümü demek; bunun kaybı kontrolsüz büyümeye yol açıyor

İnsan kanserlerin %50’sinde bu gen bozuluyor (mutant). Normalde her insanda çalışan 2 adet (alel) TP53 geni mevcut. Eğer 1 alel varsa, bu duruma Li-Fraumeni Sendromu deniyor ve bu insanların %90’ı kanser oluyor.

İşte fillerin veri aklı burada devreye giriyor; bu güzel hayvanların 20 tane aleli var. Bu nedenden dolayı daha az kanser oldukları düşünülüyor.

Ne varsa doğada var, fil gibi olalım, ama cüsse olarak değil, TP53 geni olarak :)

http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=2456041

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under Genel

İnsülin Alan Tip 2 Diyabetlilerde Metformin ve Kanser

Metformin 500mg tablets

Metformin 500mg tablets (Photo credit: Wikipedia)

Metforminin kanser le ilişkili ölüm riskini azalttığını biliyoruz ve yaklaşık 1 sene önce konuşmuştuk. Ama tekrar hatırlatayım:

 

Metformin, uzun yıllardan beri tip 2 diyabet tedavisinde kullanılmakta olan, insülin direncini kıran bir ilaçtır. Metformin, glukozun (şekerin) kaslarımız tarafından kullanılmasını sağlayan AMP-ile aktive protein kinazı hedef alır. Bu enzim iyi bilinen LKB1 kinaz denilen tümör oluşumunu engelleyen enzime ihtiyaç göstermektedir. Metformin hem bu enzim ile hem de insülin seviyesini düşürmesi nedeniyle artmış kanser oluşumun riskini azalttığı düşünülmektedir ( http://on.fb.me/gjFcXq ).

 

Bugün bahsedeceğim araştırma ise insülin kullanan tip 2 diyabet hastalarında yapılmış; polikliniğe başvuran ardışık kanser tanısı olmayan 1340 hasta çalışmaya alınmıştır.

 

Hastaların ortalama 75.9 ay takibinde 112 hastada kanser gelişirken, kontrol grubunda 370 kanser bulunmuştur. İnsülin dozuna göre ayarlama yapıldığında da metformin kullan grupta kanser riski azalmış bulunmuştur (oddların oranı 0.46 [%95 GA 0.25–0.85]).

 

İnsülin kullanan hastalarda metformin kanser riskini azaltabilir.

 

Matteo Monami, et al. “Metformin and Cancer Occurrence in Insulin-Treated Type 2 Diabetic Patients”. Diabetes Care January 2011 vol. 34 no. 1 129-131.

Yorum bırakın

Filed under Kanser, Şeker Hastalığı (Diyabet)

Kalın Barsak Kanserinden Korunmanın 5 Şartı

Kalın barsak kanseri, sık görülen kanser türlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada, daha önce kanser tanısı konulmamış 50 ile 64 yaşları arasındaki 55.487 bireye aşağıdaki 5 sağlıklı yaşam stiline uymaları önerilmiştir: Okumaya devam et

Yorum bırakın

Filed under Kanser

Migren Meme Kanserinden Korur mu?

Günaydın, bu sabah sizlerle bugün Journal of Clinical Oncology dergisinde yayınlanan bir gözlemesel çalışmayı aktaracağım. Bu çalışma, kadın sağlığı üzerine yapılmış en büyük iki çalışmadan biri olan Kadın Sağlığı Girişimi Gözlemsel Çalışmasının (Women’s Health Initiative) bir yan ürünüdür ve migrenle menapoz sonrası meme kanseri riski arasındaki ilişki araştırılmıştır.

Migren hikayesi olan menapoz sonrası kadınlarda meme kanseri riski, migreni olmayanlara göre %26-33 az olduğu bildirilmiştir. Migren hikayesi ile meme kanseri arasındaki ilişki, her iki hastalığın da üreme hormonlarından etkilenmesi olabilir.

Bu çalışmaya yaşları 50-79 arasında olan 91,116 kadın katılmıştır. Migren hikayesi olan kadınlarda meme kanseri riski düşük bulunmuştur. Bu düşük risk östrojen/progesterone pozitif tümörlerde daha belirginken, negatiflerde herhangi azalma gözlenmemiştir.

* Christopher I. Li, Robert W. Mathes, Elizabeth C. Bluhm, Bette Caan, Mary F. Cavanagh, Rowan T. Chlebowski, Yvonne Michael, Mary Jo O’Sullivan, Marcia L. Stefanick, and Ross Prentice . “Migraine History and Breast Cancer Risk Among Postmenopausal Women”
JCO Feb 2010: 1005–1010.

Yorum bırakın

Filed under Kanser

Vitamin B6 ve Kalınbarsak Kanseri Riski

B6 vitamini yaklaşık 100 kadar enzimatik reaksiyona katıan bir ko-enzimdir. Vitamin B6 ‘nın katıldığı metabolik işlemler:

• amino asid, glukoz ve lipid metabolizması
• nörotransmitter sentezi
• histamine sentezi
• hemoglobin sentezi ve fonksiyonu
• gen ekspresyonudur

Son zamanlarda artan sayıda kanıt B6 vitaminin kalın barsak kanseri riskini azalttığı yönündedir.
Bugün bahsedeceğim çalışma, B6 vitamini alımı veya kanda aktif B6 vitamini düzeyini araştırmış prospektif (ileriye dönük) çalışmaların bir meta-analizidir.

Sonuç olarak, Vitamin B6 alımı ve kanda aktif vitamin B6 düzeyi ile kalın barsak kanseri arasında ters ilişki vardır. Yani B6 vitamini alımı veya kandaki oranı artarsa kalın barsak riski azalmaktadır.

Susanna C. Larsson,Nicola Orsini, Alicja Wolk. “Vitamin B6 and Risk of Colorectal Cancer: A Meta-analysis of Prospective Studies” JAMA. 2010;303(11):1077-1083.

Yorum bırakın

Filed under Kanser, Şeker Hastalığı (Diyabet)