Monthly Archives: Ağustos 2018

Hangi Sırayla Yemek Yemeliyiz? Ekmek? Et? Sebze?

Öncelikle twitterdaki ankete katılanlara teşekkür etmek istiyorum; açık arayla yemeğe sebze ile başlayalım dendi (https://twitter.com/DoktorBurak/status/1033292595928158208 ) . Genel kanılar her zaman doğruyu yansıtmayabiliyor, ancak sizler kadar bilinçli ve bilgili okurların kararı bakalım bilimsel bir çalışmayla ne kadar örtüşüyor?

Bu çalışmaya sınırda şekeri olan 25 kişi alınmış, ortalama yaş 52, ortalama vücut kitle indeksi 34, ortalama HbA1c değerleri ise %6.0 olarak tespit edilmiş. Bu insanlar eğer bana gelselerdi ben onlara önce diyet yapmalarını ve egzersiz yapmalarını önerirdim. Bu insanlarda kilo fazlalığı nedeniyle, çoğunlukla insülin direnci, yani normalden fazla insülin salgısının olduğunu biliyoruz ve bu durum buzdağının görünmeyen tarafını oluşturuyor; görünen kısmı ise kan şekeri. Bu durum diyet ve egzersizle, bazen de basit birkaç ilaç takviyesiyle tamamen iyileştiği için aşırı önem arz ediyor; yani, (tip2 )şeker hastalığı özellikle başlangıçta yakalanırsa ve gerekli önem verilirse, çoğunlukla tamamen iyileşebiliyor.

Çalışmaya katılanlara verilen yemeklerin sırası:

  1. İlk karbohidrat grubu: Kişiler önce ekmek (ciabatta ekmeği)10 dakikada yiyorlar, 10 dakika ara, sonra protein (ızgara derisiz tavuk göğsü) ve sebze (marul, biber, domates, kırmızı lahana, balsamik sirke ve zeytinyağı).
  2. İlk protein ve sebze grubu: Kişiler ilk önce sebze ve proteini birlikte yiyorlar (10dk), 10 dakika ara veriyorlar ve sonrasında karbohidrat alıyorlar.
  3. İlk sebze grubu: Kişiler ilk önce sebze yiyorlar, sonra protein ve karbohidratı bir arada yiyorlar.

Yemekten sonra 30, 60 ve 180 dakikalarda kan şekerine ve insüline bakıldığında şu sonuçlar alınıyor. İlk karbohidrat grubunda beklendiği gibi hem kan şekeri, hem de kan insülini hızlı bir şekilde artıyor, ilerleyen saatlerde de kan şekeri diğer gruplara göre daha fazla düşüyor. Bu durum da insülin fazlalılığının yarattığı bir sonuç. Glisemik indeksi yüksek (https://burakuzel-md.com/2010/11/29/glisemik-indeks/) olan karbohidrat sebze ve meyveye göre daha fazla insülin salgılatıyor. İnsülin fazlalılığı uzun dönemde de damarları bozuyor.

Yemek Sırası

İlk protein+sebze grubu, ilk sebze grubuna göre kan şekerinde daha az yükselmeye neden oluyor.

İlk sebze grubunda ise diğer gruplardan farklı olarak insülin salgısı daha yavaş artıyor, ki bu durum da sağlık açısından yararlı bir durum.

Basit bir yemek sıralaması ile kan insülinimizi ve kan şekerimizi daha uygun halde tutabiliriz: önce sebze, sonra protein+karbohidrat.

 

Alpana P. Shukla, et al. “The impact of food order on postprandial glycemic excursions in prediabetes”.  https://doi.org/10.1111/dom.13503

Yorum bırakın

Filed under Genel Sağlık, Şeker Hastalığı (Diyabet)

Aspirinin Uygun Dozu Nedir (81-100-300mg)?

drink-girl-glass-576831

Normalde ilaçların marka isimleri bilimsel yazılarda kullanılmaz, ama bu durumun istisnai örnekleri de yok değil. 2400 yıldır kullanılan ve söğüt ağacından elde edilen asetil salisilik asit, namı diğer aspirin bu ilaçlardan birisidir. Dünyada en fazla kullanılan ilaçlardan bir tanesi olan aspirin yılda 44bin ton üretildiği tahmin edilmektedir.

Her derde deva olmasa da ağrı kesici, ateş düşürücü özelliği bir dönem çok kullanılmış, ancak son dönemlerde trombositler üzerindeki etkisi nedeniyle günlük lisana KÖR-ASPİRİN, KAN CIVITICISI olarak aksetmiş, damarlarda trombositlerin küme yapıp, damarı tıkamasına engel olması nedeniyle de yaygın kullanılan bir ilaçtır. Aynı zamanda kalın barsak kanseri riskini de azalttığı bilinmektedir.

Bu yazı vesilesiyle, aspirinle ilgili bilgilerimi tazelerken daha önce hiç bilmediğim bir uyarıyı da paylaşayım: aspirini yavaş yıktığı için aspirin kedilerde toksikmiş ve kullanılmamalıymış. Yani, minnoşunuzu kalp damar hastalıklarından koruyayım diye mamasına aspirin koyarsanız, minnoşunuz hızlı bir şekilde ebediyete intikal edebilir, aman dikkat.

Bugün sizlerle paylaşacağım çalışma, bu konuda yapılan çalışmaların bireysel hasta verileri kullanılarak yapılmış ve düşük doz aspirin (≤100 mg), yüksek doz aspirin (300–325 mg veya ≥500 mg) karşılaştırılması kilo ve boya göre yapılmış. Primer korumada 10 çalışma uygun bulunmuş ve 117,279 hastanın verileri değerlendirilmiş.

 

Sonuçlar

 

70kg altındaysanız ve kalp damar hastalıklarını önlemek için kullanılması gereken aspirin dozunuz : 75-100mg

 

70kg üstündeyseniz  ve kalp damar hastalıklarını önlemek için kullanılması gereken aspirin dozunuz : 325mg olması daha uygun

 

Benzer etki kalın barsak kanseri riskinin azaltılmasında da gözlenmiştir.

 

Ancak aspirin kullanmak istiyorsanız mutlaka hekiminize başvurun.

 

Peter M Rothwell, et al. “Effects of aspirin on risks of vascular events and cancer according to bodyweight and dose: analysis of individual patient data from randomised trials”. Lancet 2018; 392: 387–99

 

 

Yorum bırakın

Filed under Genel