Tag Archives: ödül yolu

Şeker Mi Depresyon Yapar, Depresyon mu Şeker? Bölüm 1

Evet, sevgili dostlar, biliyorsunuz şeker hastalığı bir enerji hastalığı. Şeker derken tip 2 şeker hastalığından bahsettiğimi de tekrar belirtmek isterim. Fazla enerji alıp, az enerji tüketirsek kademeli olarak da şeker hastalığına yaklaşmış oluyoruz. Peki, bu konunun depresyonla ne alakası var diye sorduğunuzu duyar gibi oluyorum. Nasıl yani sormadınız mı? Olsun yine de ben bu konuyu size anlatayım :)

Önce beynimizdeki ödül yolundan bahsetmem gerek: bu yol bizi hayatta tutan bir mekanizma, bu yol çalışmasa acımızdan ölürüz. Hiçbir işe dalıp yemek yemeyi unuttuğunuz oldu mu? İşte bu noktada ödül yolu devreye gire, bu yolu fırıncılar da sıklıkla kullanır. Mesela bir ramazan gibi fırına girdiğinzi zaman sıcak pidenizin kokusu sizi bir anda iftar sofrasının sıcak havasına sokar, keyifli anlarınızı, anacığınızın yaptığı yemekleri, aile sevgisini anımsatır. Bu duygular için 1 tane pide almak için geldiğiniz fırından 5 tane ile geri dönersiniz.

Bazen de bir alışveriş merkezine girdiğinizde, hiç aç değilken ve hiç de aklınızda yokken tarçınlı kurabiyenin enfes kokusu sizin ayaklarınızı altına uçan halı sererek dükkânın içine sokar (pastaneler, özellikle bu kokuyu yaymak için fırınlarının önüne vantilatör koyarlar).

Bu uçan halı ödül yoludur. Yemek yemeniz gerektiğini size hatırlatır ve bunu geçmiş anılarla da destekler. Yemek yediğiniz zaman da haz şoku verir. Bunu yapmasının nedeni bu davranışı tekrar etmenizi sağlamaktır, yoksa av peşinde koşmayız, tembel tembel oturup zayıflayarak ölürüz.

Ancak zaman değişti, artık yiyecek içecek bir tık ötemizde; ama mutluluk fersah fersah ötemizde. Mutluluğu yakalamak için yemek yediğimizde ödül yolu bize yine haz şoku verecektir. Bu yolu tekrar dürttüğümüzde, sistem kendini korumaya almak için daha az haz şoku verecektir. İşte bu nokta kırılma noktasıdır, ya aynı hazzı elde etmek için doz artışı yapacaksınız, ya da sağlıklı hayat geri döneceksiniz.

Matrix filminin kırmızı ve mavi hapı karşınızda, neydi replik hatırlayalım:

Morfeus : Ne olduğunu öğrenmek ister misin? Matrix her yerdedir. Etrafımızda.  Şu anda bile, bu odada.  Pencereden dışarı baktığında görürsün ya da televizyonu açtığında, işe gittiğinde hissedersin ya da kiliseye. Vergi öderken.  Gerçeği görmemen için dünya, bir perde gibi önüne çekilmiş sanki.

Neo : Ne gerçeği?

Morfeus : Bir köle olduğun gerçeği Neo.

Sen de herkes gibi bir köle olarak doğdun.

Dokunamadığın tadamadığın ya da koklayamadığın bir hapishanedesin.

Beyninin içi bir hapishane. Ne yazık ki, Matrix’in ne olduğu kimseye anlatılamaz.

Bunu kendin görmek zorundasın.

Bu senin son şansın.

Bundan sonra, bir geri dönüş olmayacak.

Mavi hapı alırsan,

Bu hikaye sona erer, yatağında uyanırsın ve istediğin her neyse ona inanırsın.

Kırmızı hapı alırsan harikalar diyarında kalırsın.

Ben de sana tavşan deliğinin gittiği yerleri gösteririm.

Unutma…

Sana vaat ettiğim tek şey gerçek. Fazlası değil…

Siz hangi hapı seçerdiniz? Neyse bugünlük bu kadar lakırdı yeter, bir sonraki yazıda devam edeceğim. Bir TV sunucu olarak : “Bizi izlemeye devam edin. Az sonra kaldığımız yerden devam edeceğiz”

Sevgiler,

Yorum bırakın

Filed under Depresyon, Akıl ve Ruh, Şeker Hastalığı (Diyabet)

Sigara Bağımlılığı

 

Hekimlik hayatımın en güzel anlarını benim tavsiyem sonrasında sigarayı bırakanları görünce yaşarım. Sigara bağımlılığından kurtulmanın en önemli başlangıcı, bunun bir bağımlılık kişinin kendisinin de bağımlı olduğunu kabul etmesidir. Daha önce birkaç kez yazdığımız ödül yolu (http://drburakuzel.com/index.php?s=haber39) bağımlılıkta anahtar rol oynamakta. Bu bağımlılıktan kurtulmak için, beyni kandırmak- sigara düşüncesinden uzak tutmak gerekiyor; örneğin sigara şimdi içmeyeyim dediğinizin dakikasında sigara içmeye gidersiniz. Bu durumu yavaş çekim izleyelim:

  1. Aklınıza sigara geldi
  2. Sigara içtiğiniz zaman verdiği kısa süreli haz geldi, daha önce de kahveyle birlikte içtiğinizde ne kadar mutlu olduğunuzu hatırladınız (ödül yolu)
  3. Sigara sizin için artık doğal bir ödül (beyin yaşamanız için gerekli olduğuna yanlış bir şekilde programlanmış)
  4. Sigara içmemeniz gerektiğini düşündünüz, ama sigara içmemeyi, düşünürken sigara anıları tekrarlandı
  5. Sigara doğal bir ödül, beyin içilecek emri verdi. Bundan sonrası içgüdüsel olarak devam edecek ve sigarayı yakacaksınız.

 

Gelelim sigaranın trajik getirilerine:

Sigara kullanımı 5 ölümden 1’sine neden olmaktadır.

  • Erkekte akciğer kanserine bağlı ölümlerin %90
  • Erkekte akciğer kanserine bağlı ölümlerin %80
  • KOAH’a bağlı ölümlerin %90’ından sorumludur
  • Sigara içenlerde koroner kalp hastalığı 2-4 kat
  • İnme 2-4 kat
  • Erkekde akciğer kanseri gelişmesi 23 kat
  • Kadında akciğer kanseri gelişmesi 13 kat
  • KOAH’dan ölüm 12-13 kat artmıştır

Yorum bırakın

Filed under Genel

Çikolata

Çikolatının genel kanı olarak kendimizi iyi hissettirdiğini biliriz, ancak bu konuyla ilgili bu zamana kadar güçlü bilimsel kanıtlar bugün sizlerle paylaşacağım çalışmaya kadar yoktu.

Çalışmaya 1018 erişkin katılmış ve bu bireylerde depresyon taraması ve çikolata tüketimleri araştırılmış.

Aylık Çikolata Tüketimi

Depresyon taraması negatif olanlar 5.4 porsiyon
Depresyon taraması pozitif olanlar 8.4 porsiyon
Depresyon taraması şiddetli poozitif olanlar 11.8 porsiyon

Daha önce birkaç kez bahsettiğimiz ödül yolu bizlere neler yaptırıyor, değil mi?

Natalie Rose, MD; Sabrina Koperski, BS; Beatrice A. Golomb, MD, PhD “Mood Food Chocolate and Depressive Symptoms in a Cross-sectional Analysis “ Arch Intern Med. 2010;170(8):699-703.

Yorum bırakın

Filed under Depresyon, Akıl ve Ruh