Tag Archives: kronik yorgunluk sendromu

“Yorgunum Dostlar, Yorgunum, Yorgun” Diyorsanız Kronik Yorgunluk Sendromu Olabilirsiniz

pexels-photo

Uzun zamandır ne olduğu iyi bilinmeyen, her hangi bir testle de tanısı konulamayan bir hastalıktan bahsetmekte fayda var: Kronik Yorgunluk (Fatigue) Sendromu. Hoş, özellikle İstanbul’da yaşıyorsanız her daim yorgunsunuz demek; gürültüsü, trafiği, hava kirliliği, stresi, sıkıntısı, yani çilesi bitmez bir vahşi ormanda ürkek bir tavşanın yaşamı bizimkiler ki.

 

Bir kişiye Kronik Yorgunluk Sendromu (KYS) teşhisi konulabilmesi aşağıdaki belirtilerin olması gerekmektedir:

 

  1. Yeni gelişen, en az 6 aydan beri süregelen, artmış egzersizle ilişkili olmayan ve de dinlenmekle geçmeyen yorgunluk
  2. Egzersiz sonrası hasta hissetmek
  3. Zindeleştirmeyen uyku

 

Bu yukarıdakilerin dışında aşağıdakilerden en az bir tanesinin varlığı:

  1. Bilişsel bozulma
  2. Ortostatik intolerans (baş dönmesi, sersemlik hali)

 

Ayrıca hastalığın doğasında eklem ağrıları, boğaz ağrısı gibi şikâyetler de olmaktadır. Hastalık 40’lı yaşlarda başlamakta ve daha çok kadınları etkilemektedir. ABD’de 2 milyon kişide KYS hastası olduğu düşünülmektedir.

 

Bu hastalığa neyin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir ve vücudun bağışıklık sistemi de dâhil birçok bileşeni etkilenmektedir.

 

Bugün bahsedeceğim çalışmada 84 KYS hastasında metabolomik çalışma yapılmıştır. Metabolomik çalışma, hücrenin metabolizması sonucu ortaya çıkan küçük moleküllerdir ve hem genlerden, hem de çevresel faktörlerden etkilenebilmektedir (örneğin protein metabolizmasının ürünlerinden biri ürik asittir).

 

Özellikle sfingolipid, fosfolipid, pürin, kolesterol, mikrobiyom, pyrroline-5-karboksilat, riboflavin, dal zincirli amino asit, peroksisomal, ve mitokondrial metabolisma bozulduğu tespit edilmiştir.

 

En fazla azalan ise sfingolipidler olmaktadır. Sfingolipideler metabolik sendromda ve akut hücre tehlikesinde artmaktadır; halbuki Kronik Yorgunluk Sendromunda sfingolipidler azalmaktadır. Kronik Yorgunluk Sendromunun hipometabolik bir durum olduğu düşünülmektedir.

 

Kronik Yorgunluk Sendromunun bu özellikleri Dauer’e benzemektedir. Dauer çevresel şartlar nedeniyle solucanların girdiği kendini koruma sürecidir; Dauere’ew giren organizmalar kendilerini zor şartlardan koruyabilmektedir. Tabi bunun imnsandaki karşılığının KYS olup olmadığı bir spekülasyon olacaktır; ne var ki KBY’si olanlarda ölüm riski intihar dışında artmamaktadır.

 

Sonuç

Kronik Yorgunluk Sendromu nedeni bilinmeyen bir hastalık olmasına rağmen yeni çalışmalar bunun  hipometabolik bir durumolduğunu göstermektedir; tanısal mahiyette sfingolipidler belki kullanılabilir, ancak bunun  için başka çalışmalara da ihtiyaç vardır.

Robert K. Naviaux, et al. “Metabolic features of chronic fatigue syndrome”. PNAS, September 13, 2016 vol. 113 no. 37. E5472–E5480, doi: 10.1073/pnas.1607571113

 

http://thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(15)01223-4/fulltext

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under Genel

Kronik Yorgunluk (Fatigue) Sendromunun Olmayan Viral Nedeni?

Kronik yorgunluk (fatigue) sendromu, en az altı ay süren, görünen herhangi bir fiziksel rahatsızlık olmaması ile karakterize, rahatsız edici fiziksel ve düşünsel yorgunluk durumudur. Bu hastalığın en önemli ayırt edici özelliği halsiz-takatsiz bırakan yorgunluk olmasıdır. Bu duruma bazen kas ağrıları, bozulmuş uyku, konsantrasyonda güçlük, boğaz ağrısı ve lenf bezlerinde büyüme de eşlik edebilmektedir.

Hastaların 2/3’ü kadındır ve bu hastalığın nedeni bilinmemektedir.

Science dergisinde yayınlanan bir çalışmada, Lombardi ve arkadaşları hastaların %67’sinde xenotropicmurine lösemi virüsle-ilişkili virüs (XMRV) tesbit etmişlerdir.

Bugün bahsedeceğimiz çalışma ise, Lombardi *’nin çalışmasının bir tekrarı niteliğindedir. Bildiğiniz gibi bilimsel çalışmaarda dikkat edilen husus, çalışmaların tekrar edilebilmesidir. Sonuçların geçerli kabul edilebilmesi için de benzer çalışmalarda benzer sonuçlar elde edilebilmesidir.

Frank J M van Kuppeveld ve arkadaşlarının **yaptığı bu çalışmada, kronik yorgunluk sendromu olan hastalarda XMRV bulunmamıştır. Bu sonuç da, ilk çalışmanın sonuçlarının güvenilir olmayabileceğini düşündürmektedir.

*Lombardi VC, Ruscetti FW, Das Gupta J, Pfost MA, Hagen KS, Peterson DL, et al. Detection of an infectious retrovirus, XMRV, in blood cells of patients with chronic fatigue syndrome. Science 2009;326:585-9.

**Frank J M van Kuppeveld, Arjan S de Jong, Kjerstin H Lanke, Gerald W Verhaegh,
Willem J G Melchers, CarolineMA Swanink, Gijs Bleijenberg, Mihai G Netea, Jochem M
D Galama, Jos W M van der Meer. “Prevalence of xenotropic murine leukaemia virus-related
virus in patients with chronic fatigue syndrome in the Netherlands: retrospective analysis of samples from an established cohort”. BMJ 2010;340:c1018 doi:10.1136/bmj.c1018

Yorum bırakın

Filed under Genel