Cep Telefonları Tansiyon Ölçecek

Yüksek tansiyon, toplum sağlığı açısından başa bela bir hastalık. Toplum sağlığı derken, tabii ki bu yazıyı okuyan senden bahsediyorum. Tansiyon yüksekliğinin sıkıntılı bir durum olduğunu Çin uygarlığını barbarlıktan, uygarlığa geçişine öncülük etmiş Sarı İmparator Huang Di’nin (M.Ö 2698 – 2598)keşfettiği; hatta “kim ki çok tuz yer, nabzı sertleşir ve bir süre sonra ölür” dediği rivayet edilmektedir. O dönemlerde Çin’lilerin 3000 civarında nabız türü tanımladığı da söylenmektedir.

Toriçelli

Bu isim size ne çağrıştırdı?

Ortaokul yıllarına şöyle bir uzanıverin ve Evangelista Toricelli’nin 1644 yılında yaptığı deneyi hatırlayın. Deniz seviyesinde 0°C sıcaklıkta, yaklaşık 1 metre uzunluğundaki bir ucu açık diğeri kapalı bir cam tüpün içini tamamen cıvayla doldurdu. Sonra cam tüpün açık olan ucunu parmağıyla kapatarak cıva dolu bir kabın içine yerleştirdi. Ardından parmağını açık uçtan çekti. Cam tüpün içindeki cıvanın bir miktarı kaba boşaldı, ama yüksekliği 760 mm olacak kadar bir kısmı tüpün içinde kaldı.

Toricelli

Cıvanın neden tamamı boşalmadı? Çünkü kaptaki cıvaya uygulanan açık hava basıncı cam tüpün içindeki cıvayı yukarı doğru itti. Tüpün içindeki cıvanın sıvı basıncı açık hava basıncına eşit hale geldi. Bu dengelenme ilkesini kullanarak barometreler yapıp açık hava basıncını ölçebiliyoruz.

Atar damarlarımızdaki basıncın ölçülmesi bu buluşun ardından maalesef ki kolay olmadı; ilk önce atlarda deneyler yapıldı ve 1881’de Samuel Siegfried Karl Ritter von Basch’ın modern tansiyon aletini (sfingomanometre) icat etmesiyle artık rutin kullanıma geçti.

Yüksek Tansiyonu Keşfeden Sigortacılar

Genellikle bir duruma hastalık dememiz için o durumun ölüm riski taşıması gerekir. Risk deyince de akla tabii ki risk yönetiminden para kazanan sigortacılar geliyor. 2. Dünya savaşından dönen emekli askerleri sigortacılar yaşam sigortası yapıyorlar, ama bazı sigortalılar, sigortacıların beklediğinden erken ölüyor ve bu nedenden dolayı sigortacılar para kaybediyor. Neden böyle olduğunu anlamak için araştırma yaptıklarında, tansiyonu yüksek olanların, yaşam sürelerinin kısaldığını keşfediyorlar ve böylece yüksek tansiyonun önemi anlaşılıyor.

Başım Ağrımıyor Tansiyonum Olamaz Hurafesi

Tansiyon her yaş grubundan insanları etkiliyor ve yaş ilerledikçe tansiyon hastalığı riski artıyor. Benim öğrenciliğimde (20 yıllık hekim olduğumu düşünürseniz) tansiyonların yaşa göre normalleri vardı; o zaman aklımda tutamamıştım, ama zaten gerek de yokmuş, erişkinseniz tansiyonun 120/80mmHg olması ideal. Bu basıncın su cinsinden karşılığı, yani kalbimizi evlerimizdeki devir daim pompası şeklinde düşünürsek 163cm/108cm su olduğunu görürüz. Yani kalbimiz kanı, ortalama bir insan boyuna çıkartacak bir pompa gücü ideal olarak üretiyor. Eğer bu basıncı arttırırsak o zaman da boru sistemi, yani damarlarımız bozuluyor.

Her damar değerli, ama bazısı daha da değerli değil midir? Örneğin kalbimizi besleyen, beynimizi besleyen damarlar bozulursa ne olur?

Alt başlığa geri dönelim ve bu hurafeye bir son verelim: başınız ağrımıyorsa tansiyonunuz normaldir diyemeyiz.

Tansiyonu Takip Etmen Senin İçin Neden Önemli

Türkiye’de yaşayan 4 insandan 1 tanesinin tansiyonu yüksek; yani yaklaşık 80 milyon nüfusumuz varsa, 20 milyon vatandaşımızın tansiyonu yüksek. Bu 20 milyon kişinin sadece 10 milyonu, tansiyonunun yüksek olduğunu biliyor. Tansiyonunun yüksek olduğu bilinen 10 milyon kişinin sadece 5 milyonun tansiyonu kontrol altında. Toplam hesaba bakarsak 20 milyon hastanın, 15 milyonu kontrol altında değil; bunlardan bir tanesinin sen olup olmadığını nasıl anlayacaksın?

Cep Telefonu İle Tansiyon Ölçümü

Özellikle koldan tansiyon ölçen otomatik cihazların güvenirliği en az bizim hastanelerde kullandıklarımız kadar olduğunu biliyoruz; aynı şeyi maalesef bilekten ölçüm yapanlar için söyleyemeyeceğim… Ama ölçüm yapmak insanlarda korku yaratıyor, ya hastaysam diye korkuyoruz, ya da bana bir şey olacak diye kollarımızı mosmor edinceye kadar sık tansiyonumuza bakıyoruz. Bugün bahsedeceğim çalışma cep telefonundan tansiyon ölçümü; ama kola takılan, bileğe takılan ek bir aksesuar yok. Yeni geliştirilen bu sensör sayesinde cep telefonuna bastığınızda tansiyonunuz da ölçülecek. Gerçekten halk sağlığını etkileyecek, yaşamı kolaylaştıracak muhteşem bir icat olacağını düşünüyorum.

Bu sistemde kullanıcı cep telefonuna parmağıyla basıyor, kan hacmindeki dalgalanmayı ölçen sensörler tansiyonu hesaplıyor. Bu sistemle ölçümlerde sistolik tansiyonda (büyük) 3,3 ile 8,8mmHg, diyastolik tansiyonda -5,6 ile 7,7mmHg arasında uyumsuzluk bulunmuş. Ölçümler net olmasa da yakın. Ancak kullanımın pratikliği düşünülürse çok faydalı bulduğumu söyleyebilirim.

Umarım yakın zamanda bu özelliği olan cep telefonları kullanıma girer.

Cep telefonu ile tansiyon

 

 

 

Sarı İmparator: http://www.wiki-zero.com/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvWWVsbG93X0VtcGVyb3I

https://fizikdersi.gen.tr/acik-hava-basinci-ve-toricelli-deneyi-nedir/

Tansiyon aleti (sfingomanometre): http://www.wiki-zero.com/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvU3BoeWdtb21hbm9tZXRlcg

 

Anand Chandrasekhar, et al. “Smartphone-based blood pressure monitoring via

the oscillometric finger-pressing method”. Sci. Transl. Med. 10, eaap8674 (2018) 7 March 2018

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under Genel

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s